Pozbycie się nałogu, jakim jest uzależnienie od nikotyny, to duże wyzwanie, do którego warto się dobrze przygotować. Nic zatem dziwnego, że osoby planujące rzucenie palenia papierosów chcą zrozumieć, jaka substancja znajduje się w wybranym leku i w jaki sposób oddziałuje na organizm. Znajomość mechanizmu działania leku pomaga świadomie rozpocząć terapię, co pozytywnie wpływa na motywację. Czym jest i jak działa cytyzyna? W jakiej postaci znajduje się w produktach Recigar?
Czym jest cytyzyna? Alkaloid pochodzenia roślinnego
Cytyzyna zaliczana jest do trójpierścieniowych alkaloidów roślinnych, czyli występujących naturalnie związków chemicznych. W świecie roślin pełnią one różnorodne funkcje. Jednym z alkaloidów wykorzystywanych w leczeniu uzależnienia od nikotyny jest cytyzyna [1]. Do tej samej grupy należą między innymi kofeina, chinina czy morfina, jednak każda z tych substancji działa na organizm w zupełnie inny sposób. I dlatego też, sam fakt przynależności do grupy alkaloidów nie oznacza podobnego działania farmakologicznego.
Należy jednak podkreślić, że sam fakt pochodzenia roślinnego danej substancji nie oznacza automatycznie, że może być ona stosowana przez każdego lub w dowolnej ilości.
Recigar w postaci tabletek zawiera substancję czynną o nazwie cytyzyna (łac. Cytisinum), natomiast Recigar Active w postaci roztworu doustnego zawiera cytyzyniklinę (łac. Cytisiniclinum). Chociaż obie nazwy różnią się od siebie, to w rzeczywistości odnoszą się do tej samej substancji czynnej [2-5]. Zmiana nazwy wynika z aktualizacji międzynarodowego nazewnictwa (ang. international nonproprietary name, INN), a nie z różnic chemicznych między substancjami.
Pod względem ilości substancji czynnej oba produkty marki Adamed są dokładnie takie same. Każda tabletka leku Recigar zawiera 1,5 mg cytyzyny, natomiast każda dawka (jedno uruchomienie pompki) leku Recigar Active dostarcza do organizmu 1,5 mg cytyzynikliny [2,4].
Jak cytyzyna działa na mózg?
Zrozumienie mechanizmu działania cytyzyny jest łatwiejsze, jeżeli w pierwszej kolejności zrozumie się schemat działania nikotyny, ponieważ obie substancje oddziałują na te same receptory, jednak robią to w inny sposób.
Co robi nikotyna?
Podczas palenia papierosów (biernego lub aktywnego) nikotyna szybko przedostaje się do krwiobiegu, a następnie do mózgu. Tam łączy się z tzw. receptorami nikotynowymi, czyli białkami znajdującymi się na powierzchni komórek nerwowych. Receptory te działają podobnie jak zamki: aby przekazać sygnał do komórki, potrzebują odpowiedniego klucza. W przypadku palenia takim kluczem jest właśnie nikotyna [1].
Największe znaczenie w rozwoju uzależnienia mają receptory oznaczane jako α4β2 (alfa-4-beta-2). Ich pobudzenie powoduje zwiększone uwalnianie dopaminy, czyli neuroprzekaźnika uczestniczącego w aktywacji tzw. układu nagrody. To jeden z najważniejszych mechanizmów odpowiedzialnych za utrwalanie nawyku sięgania po papierosa i podtrzymywanie uzależnienia [1].
Jak działa cytyzyna?
Budowa chemiczna cytyzyny jest nie tylko zbliżona do nikotyny, ale także oddziałuje na te same receptory acetylocholinergiczne, jednak nieco słabiej, co oznacza, że jest ich częściowym agonistą. Mówiąc prościej cytyzyna współzawodniczy z nikotyną o dostęp do receptorów nikotynowych i stopniowo wypiera tę substancję, czyli odczepia ją od nich [2].
Przenikanie do ośrodkowego układu nerwowego
Badania farmakokinetyczne, czyli takie, które mają na celu śledzenie zachowania substancji aktywnej po przedostaniu się do organizmu (m.in. dystrybucji, wchłaniania, metabolizmu), wykazały, że cytyzyna przechodzi przez barierę krew-mózg i łącząc się z właściwymi dla siebie receptorami, łagodzi objawy odstawienia nikotyny [2].
Cytyzyna a nikotynowa terapia zastępcza – czym różnią się oba podejścia?
Nikotynowa terapia zastępcza polega na kontrolowanym dostarczaniu organizmowi nikotyny w dawkach mniejszych niż podczas palenia papierosów. Jej celem jest zatem stopniowe ograniczanie objawów związanych z odstawieniem nikotyny przy jednoczesnym zaprzestaniu ekspozycji na toksyczne składniki dymu tytoniowego. Mechanizm ten różni się od działania cytyzyny, ponieważ substancją czynną pozostaje sama nikotyna.
Cytyzyna w Recigar i Recigar Active
Zarówno Recigar w postaci tabletek, jak i Recigar Active w postaci roztworu doustnego podawanego za pomocą pompki posiada w składzie cytyzynę (cytyzyniklinę). Oba produkty stosuje się według identycznego, 25-dniowego schematu dawkowania, podzielonego na pięć etapów. W kolejnych dniach terapii liczba przyjmowanych dawek stopniowo ulega zmniejszeniu. Najważniejszą różnicą pomiędzy produktami pozostaje więc postać podania, a nie substancja czynna czy schemat leczenia [2-5].
Farmakokinetyka po ludzku – co dzieje się z cytyzyną w organizmie?
Farmakokinetyka opisuje drogę substancji czynnej w organizmie – od momentu przyjęcia aż do jej wydalenia. Obejmuje cztery podstawowe etapy: wchłanianie, dystrybucję, metabolizm oraz eliminację.
Po podaniu doustnym cytyzyniklina szybko wchłania się z przewodu pokarmowego. W badaniu przeprowadzonym u zdrowych ochotników średnie maksymalne stężenie na poziomie 15,55 ng/nL w osoczu osiągnięto po około 0,92 godziny od podania pojedynczej dawki 1,5 mg. Parametr ten informuje o czasie osiągnięcia najwyższego stężenia we krwi [2].
Cytyzyniklina jest metabolizowana jedynie w niewielkim stopniu. Oznacza to, że znaczna część przyjętej substancji opuszcza organizm bez wcześniejszej przemiany chemicznej [2].
Około 64 proc. podanej dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej w ciągu 24 godzin. Jest to jeden z podstawowych parametrów opisujących sposób eliminacji substancji z organizmu [2]. Średni okres półtrwania wynosi około 4 godziny. Oznacza to czas potrzebny do zmniejszenia stężenia substancji we krwi o połowę, a nie czas działania leku. Z kolei średni czas przebywania w organizmie (MRT) wynosi około 6 godzin i opisuje przeciętny czas obecności cząsteczek substancji czynnej w organizmie [2].
Podsumowanie
Recigar i Recigar Active zawierają tę samą substancję czynną – cytyzynę (cytyzyniklinę). Jest to alkaloid pochodzenia roślinnego, który oddziałuje na receptory nikotynowe, ale nie jest nikotyną i nie dostarcza jej do organizmu [1]. Oba produkty zawierają 1,5 mg substancji czynnej na jednostkę dawkowania, natomiast różnią się przede wszystkim postacią – tabletki powlekane lub roztwór doustny z pompką [2-5].
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o zasadach stosowania produktów oraz zapoznać się z materiałami edukacyjnymi dla osób planujących rzucenie palenia, odwiedź https://recigar.pl/.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Co to jest cytyzyna i skąd pochodzi?
Cytyzyna jest alkaloidem pochodzenia roślinnego, naturalnie występującym m.in. w nasionach złotokapu (łac. Laburnum). W medycynie wykorzystuje się ją jako substancję czynną produktów wspomagających zaprzestanie palenia papierosów [1].
Czy cytyzyna to to samo co nikotyna?
Nie. Cytyzyna nie jest nikotyną i nie dostarcza nikotyny do organizmu. Obie substancje oddziałują na receptory nikotynowe, jednak robią to w odmienny sposób – cytyzyna jest częściowym agonistą receptorów α4β2 [2].
Dlaczego w Recigar znajduje się cytyzyna, a w Recigar Active cytyzyniklina?
Nazwy wynikają z obowiązującego nazewnictwa międzynarodowego i kwestii rejestracyjnych. Odnoszą się do tej samej substancji czynnej, a nie do dwóch różnych związków chemicznych [2].
Jak długo cytyzyna pozostaje w organizmie?
Według danych farmakokinetycznych średni okres półtrwania wynosi około 4 godzin, natomiast średni czas przebywania substancji w organizmie (MRT) około 6 godzin [2].
Czy cytyzyna jest bezpieczna dla serca?
Przeciwwskazaniem do przyjmowania cytyzyny jest m.in. niedawno przebyty zawał serca, niestabilna dławica piersiowa, klinicznie istotne zaburzenia rytmu serca oraz niedawno przebyty udar mózgu. U osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego decyzję o zastosowaniu produktu należy omówić z lekarzem lub farmaceutą [2].
Czy cytyzyna jest dostępna bez recepty?
Tak. Recigar i Recigar Active są produktami leczniczymi dostępnymi bez recepty (OTC). Należy jednak stosować je zgodnie z ulotką oraz Charakterystyką Produktu Leczniczego.
Bibliografia
https://www.czytelniamedyczna.pl/6942,cytyzyna-w-terapii-zaprzestania-palenia-tytoniu.html [dostęp 05.08.2026].
Charakterystyka Produktu Leczniczego (CHPL) Recigar Active. Adamed, https://recigar.pl/produkty/spray/#dowiedz-sie-wiecej [dostęp 04.08.2026].
Ulotka Recigar Active. Adamed. https://recigar.pl/produkty/spray/#dowiedz-sie-wiecej [dostęp 04.08.2026].
Charakterystyka Produktu Leczniczego (CHPL) Recigar. Adamed. https://www.adamed.com/produkty/szczegoly/recigar [dostęp 04.08.2026].
Ulotka Recigar. Adamed. https://www.adamed.com/produkty/szczegoly/recigar [dostęp 04.08.2026].
Informacja o produkcie leczniczym Recigar. Nazwa produktu leczniczego. Recigar, 1,5 mg, tabletki powlekane. Nazwa powszechnie stosowana substancji czynnej. Cytyzyna (Cytisinum). Dawka/stężenie substancji czynnej. Każda tabletka powlekana zawiera 1,5 mg cytyzyny. Substancja pomocnicza o znanym działaniu: Produkt leczniczy zawiera 0,12 mg aspartamu (E951) w każdej tabletce powlekanej Recigar 1,5 mg. Postać farmaceutyczna.Tabletki powlekane. Okrągłe, obustronnie wypukłe tabletki powlekane koloru jasnozielonego lub zielonkawego. Wskazanie lub wskazania terapeutyczne do stosowania. Leczenie uzależnienia od nikotyny. Stosowanie produktu Recigar pozwala na uzyskanie stopniowego zmniejszenia zależności organizmu od nikotyny i odzwyczajenie od palenia tytoniu bez objawów odstawienia nikotyny. Końcowym celem stosowania produktu leczniczego Recigar jest trwałe zaprzestanie używania produktów zawierających nikotynę. Podmiot odpowiedzialny. Adamed Pharma S.A. Pieńków, ul. M. Adamkiewicza 6A, 05-152, Czosnów, Polska. Niniejsza informacja została przygotowana na podstawie Charakterystyki Produktu Leczniczego Recigar, 1,5 mg, tabletki powlekane, zatwierdzonej 09.06.2025 z którą należy się zapoznać przed zastosowaniem leku. Dodatkowe informacje dostępne są w Adamed Pharma S.A. Pieńków, ul. M. Adamkiewicza 6A 05-152 Czosnów. Tel.: +48227327700, fax.: +48227327700, e-mail: [email protected]
Informacja o produkcie leczniczym Recigar Active. Nazwa produktu leczniczego. Recigar Active, 1,5 mg/dawkę, roztwór doustny. Nazwa powszechnie stosowana substancji czynnej. Cytyzyniklina (poprzednio stosowana nazwa: cytyzyna). Dawka/stężenie substancji czynnej. Każda dawka (uruchomienie pompki) zawiera 1,5 mg cytyzynikliny. Substancje pomocnicze o znanym działaniu: Każda dawka produktu leczniczego (0,19 ml) zawiera: 0,17 mg etanolu, 44,87 mg glikolu ropylenowego i 1,71 mg pirosiarczynu sodu. Postać farmaceutyczna. Roztwór doustny. Bezbarwny do żółtego, przezroczysty płyn o smaku miętowym. Wskazanie lub wskazania terapeutyczne do stosowania Zaprzestanie palenia tytoniu i zmniejszenie głodu nikotynowego u dorosłych palaczy, którzy chcą przestać palić. Celem stosowania produktu leczniczego Recigar Active jest trwałe zaprzestanie stosowania produktów zawierających nikotynę. Podmiot odpowiedzialny. Adamed Pharma S.A. Pieńków, ul. M. Adamkiewicza 6A, 05-152, Czosnów, Polska. Niniejsza informacja została przygotowana na podstawie Charakterystyki Produktu Leczniczego Recigar Active, 1,5 mg/dawkę, roztwór doustny, zatwierdzonej 10.07.2025 z którą należy się zapoznać przed zastosowaniem leku. Dodatkowe informacje dostępne są w Adamed Pharma S.A. Pieńków, ul. M. Adamkiewicza 6A 05-152 Czosnów. Tel.: +48227327700, fax.: +48227327700, e-mail: [email protected]
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Artykuł sponsorowany
Fizjoterapeutka z zamiłowaniem do pracy „u źródła” problemu — tłumaczy, skąd biorą się bóle i przeciążenia oraz jak krok po kroku wracać do sprawności. W przystępny sposób opisuje ćwiczenia, profilaktykę i nawyki wspierające zdrowy ruch, zarówno dla osób aktywnych, jak i tych pracujących przy biurku. Stawia na rzetelną wiedzę, bezpieczeństwo i realne efekty, a nie szybkie „cudowne” rozwiązania.